Oversleeping: όσα πρέπει να ξέρεις για το φαινόμενο της υπερυπνίας

Oversleeping ή υπερυπνία σημαίνει ότι κοιμάσαι πολύ περισσότερο από όσο χρειάζεσαι και παρ’ όλα αυτά ξυπνάς κουρασμένος ή νυσταγμένος μέσα στη μέρα. Μπορεί να οφείλεται σε στέρηση ύπνου που έχει μαζευτεί, σε ακανόνιστο πρόγραμμα ή και σε κάποιο ζήτημα υγείας. Αν συμβαίνει συχνά ή κρατά πολύ καιρό, μίλησε με γιατρό.

Πόσο ύπνο χρειάζεσαι

Οι ανάγκες ύπνου αλλάζουν με την ηλικία και διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Για τους περισσότερους ενήλικες αναφέρονται συνήθως επτά με εννέα ώρες τη νύχτα. Επηρεάζονται και από την εγκυμοσύνη, μια ασθένεια, την καταπόνηση στη δουλειά ή μια περίοδο έντονου άγχους.

Όλα αυτά μπορούν να μειώσουν τις ώρες που κοιμάσαι ή να χαλάσουν την ποιότητά τους. Γι’ αυτό δεν αρκεί να μετράς μόνο τις ώρες: μετράει και πώς νιώθεις όταν ξυπνάς.

Πιθανές αιτίες του υπερβολικού ύπνου

Όταν στερείσαι ύπνο για μέρες ή εβδομάδες, το σώμα συχνά προσπαθεί να τον αναπληρώσει με πολύ μεγάλο ύπνο. Ο ύπνος που διακόπτεται συνεχώς, το αλκοόλ και ο άστατος ρυθμός ζωής μπορούν επίσης να αφήσουν κούραση.

Πολύς ύπνος και υπνηλία μπορεί να σχετίζονται και με καταστάσεις υγείας, όπως:

• η άπνοια ύπνου
• ζητήματα του θυρεοειδούς
• η κατάθλιψη
• η ναρκοληψία
• ορισμένα φάρμακα

Δεν μπορείς να το ξέρεις μόνος σου. Για να βρεθεί η αιτία χρειάζεται ο γιατρός.

Πώς μπορεί να σε επηρεάσει

Ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να φέρει χαμηλή ενέργεια, ανησυχία, πονοκεφάλους και δυσκολία στη μνήμη και στη συγκέντρωση. Έρευνες συνδέουν τον πολύ μακρύ ύπνο και με άλλα προβλήματα υγείας. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ύπνος είναι η αιτία, αλλά είναι ένας ακόμη λόγος να μην το αφήσεις να περνά απαρατήρητο.

Γιατί το «κοιμάμαι κι άλλο» δεν λύνει πάντα το πρόβλημα

Όταν νιώθεις κουρασμένος, είναι φυσικό να θες να κοιμηθείς παραπάνω, τα Σαββατοκύριακα ή μετά από μια δύσκολη εβδομάδα. Ένας μεγάλος ύπνος μια φορά δεν είναι πρόβλημα. Αν όμως γίνεται συνήθεια, μπορεί να μετατοπίσει το εσωτερικό σου ρολόι και να κάνει τη Δευτέρα ακόμη πιο δύσκολη.

Το φως του πρωινού βοηθά το σώμα να καταλάβει ότι ξεκίνησε η μέρα. Μόλις ξυπνήσεις, άνοιξε τα παντζούρια ή βγες λίγο έξω, και απόφυγε να μένεις ώρες στο κρεβάτι μετά το ξύπνημα.

Πότε να μιλήσεις με γιατρό

Μίλησε με γιατρό αν κοιμάσαι πολύ περισσότερο από όσο συνήθιζες για εβδομάδες, αν δυσκολεύεσαι να μείνεις ξύπνιος μέσα στη μέρα ή αν ο ύπνος σού δυσκολεύει τη δουλειά και την καθημερινότητα.

Ο γιατρός μπορεί να σου ζητήσει να κρατήσεις ένα ημερολόγιο ύπνου, να σημειώνεις πότε κοιμάσαι, πότε ξυπνάς και πόσο συχνά ξυπνάς, ή να βαθμολογήσεις την υπνηλία σου σε μια ειδική κλίμακα. Σε ορισμένες περιπτώσεις προτείνει εξέταση σε κέντρο ύπνου. Εσύ μπορείς να ξεκινήσεις από τώρα, καταγράφοντας τον ύπνο σου για μερικές εβδομάδες.

Συνήθειες που βοηθούν

Αν ο γιατρός δεν έχει βρει κάτι που να χρειάζεται ειδική αγωγή, κάποιες απλές συνήθειες μπορούν να σε βοηθήσουν να ξαναβρείς έναν πιο ξεκούραστο ύπνο.

• Σταθερό πρόγραμμα. Πήγαινε για ύπνο και σήκω την ίδια ώρα κάθε μέρα, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. Έτσι το σώμα μαθαίνει πότε να περιμένει τον ύπνο.
• Σωστό περιβάλλον. Το δωμάτιο να είναι δροσερό, σκοτεινό και ήσυχο.
• Λιγότερες οθόνες. Το φως των οθονών το βράδυ μπορεί να διαταράξει τον ρυθμό του ύπνου. Κλείσε τις συσκευές μία με δύο ώρες πριν το κρεβάτι.
• Προσεκτικός τρόπος ζωής. Η καφεΐνη κοντά στον ύπνο μπορεί να σε υπερδιεγείρει και το αλκοόλ μπορεί να σε νυστάζει, αλλά χαλά την ποιότητα του ύπνου. Ένα τσάι από βότανα βοηθά να χαλαρώσεις. Η άσκηση βοηθά, αλλά όχι ακριβώς πριν κοιμηθείς.

Και το στρώμα;

Περνάς περίπου το ένα τρίτο της ζωής σου στο κρεβάτι, οπότε αξίζει το στρώμα να σε ξεκουράζει πραγματικά. Αν δεν ξέρεις τι ταιριάζει σε σένα, το Sleep Match ρωτά πώς κοιμάσαι και τι σου αρέσει και προτείνει στρώματα. Στη σελίδα κάθε στρώματος η σκληρότητα φαίνεται σε κλίμακα 1–10, από το μαλακό ως το σκληρό.

Με λίγα λόγια

Αν κοιμάσαι πολλές ώρες και ξυπνάς κουρασμένος, μην το αφήσεις να περάσει. Μίλησε με γιατρό και φρόντισε τον ρυθμό και το περιβάλλον του ύπνου σου. Δες και τα στρώματα για να βρεις αυτό που σε ξεκουράζει.